Nurkowanie w kamieniołomie — dlaczego zalany kamieniołom to dobre miejsce do nauki

Nurkowanie w kamieniołomie to jeden z najlepszych sposobów na naukę nurkowania w Polsce. Zalany kamieniołom ma stojącą wodę bez prądów i fal, przewidywalne głębokości i obiekty, które pomagają w orientacji. Trzeba jednak pamiętać o zimnej wodzie w głębi, zmiennej widoczności i ostrych krawędziach skał oraz zatopionych konstrukcji.

Na Śląsku i w okolicach zalanych kamieniołomów jest sporo, bo region ma długą historię wydobycia. Gdy kończy się eksploatacja, wyrobisko wypełnia się wodą — i powstaje akwen, który często świetnie sprawdza się do nurkowania. Ja prowadzę zajęcia na Koparkach w Jaworznie, więc na ich przykładzie opowiem, jak to wygląda w praktyce.

Czym jest zalany kamieniołom?

To dawne wyrobisko, z którego wydobywano kamień, a które po zakończeniu prac wypełniło się wodą. W przeciwieństwie do rzeki czy morza woda w kamieniołomie zwykle stoi w miejscu. Dno i ściany mają kształt nadany przez dawne wydobycie: tarasy, półki, strome ściany i głębsze zagłębienia. Często na dnie zostają też maszyny i konstrukcje albo ktoś celowo zatapia obiekty, żeby nurkowie mieli co oglądać.

Dlaczego kamieniołom dobrze nadaje się do nauki nurkowania?

• Stojąca woda — bez prądów, fal i pływów. Możesz skupić się na oddechu i pływalności, zamiast walczyć z ruchem wody.
• Wejście z brzegu — nie potrzebujesz łodzi. Możesz w każdej chwili spokojnie wrócić na brzeg i odpocząć.
• Przewidywalne głębokości — dno ma znany kształt, więc łatwo zaplanować nurkowanie i zacząć płytko, schodząc stopniowo.
• Obiekty jako punkty orientacyjne — zatopione maszyny czy pojazdy pomagają nauczyć się nawigacji i pokazują, gdzie jesteś.
• Stabilne warunki — to samo miejsce przy kolejnych nurkowaniach pozwala porównać postępy i oswoić się z akwenem.

Dla osób, które czują lęk przed wodą, to szczególnie ważne. Spokojna, przewidywalna woda zmniejsza liczbę bodźców, a ja mogę dawkować kolejne kroki. O tym, jak pracuję z lękiem, piszę w artykule o oswajaniu wody.

Na co uważać podczas nurkowania w kamieniołomie?

Kamieniołom jest spokojny, ale nie jest basenem. Kilka rzeczy warto mieć z tyłu głowy:

• Zimna woda w głębi — przy powierzchni może być przyjemnie, a poniżej termokliny wyraźnie chłodniej. Ocieplenie dobiera się pod najzimniejszą część nurkowania, nie pod powierzchnię.
• Zmienna widoczność — bywa dobra, ale potrafi się pogorszyć, na przykład po wzburzeniu osadu z dna. Dlatego ważna jest dobra pływalność i trzymanie się blisko partnera.
• Ostre krawędzie i obiekty — skały, metalowe części maszyn, liny. Nie dotykamy obiektów bez potrzeby i nie wpływamy tam, gdzie nie ma swobodnego wyjścia.
• Strome ściany — łatwo niechcący zejść głębiej, niż planujesz. Pomaga komputer nurkowy i stała kontrola głębokości.
• Zasady akwenu — każdy kamieniołom ma swoje reguły wejścia i nurkowania. Warto je znać przed przyjazdem.

Spokojna woda nie zwalnia z planu. Właśnie dlatego w kamieniołomie tak dobrze uczy się dobrych nawyków.

Koparki w Jaworznie — przykład kamieniołomu do nurkowania

Koparki to zalany kamieniołom w Jaworznie, w którym prowadzę nurkowania próbne i kursy. Obiekty są rozmieszczone na kolejnych głębokościach, więc naturalnie tworzą ścieżkę od płytkiej wody w głąb:

• koparka — ok. 8 m,
• tunel z czterema wyjściami — ok. 10 m,
• ford i ciężarówka — ok. 12 m,
• wrak „Wilhelm” i druga koparka — ok. 15 m,
• Rząpie, najgłębszy punkt — ok. 18 m.

Woda ma ok. 17°C w sezonie i 4–6°C zimą. Dokładny opis każdego obiektu znajdziesz w artykule o obiektach na Koparkach, a to, jak wygląda cały dzień nad wodą, opisuję w tekście o nurkowaniu w Jaworznie.

Jak wygląda nauka nurkowania w kamieniołomie ze mną?

Nie zaczynam od basenu — od początku pracujemy w wodzie otwartej, ale płytko i spokojnie. Pierwsze minuty spędzamy płytko przy brzegu, żeby oswoić się ze sprzętem i z oddychaniem pod wodą. Dopiero gdy czujesz się pewnie, płyniemy dalej, do pierwszych obiektów.

Pracuję 1:1 albo 1:2 z bliską osobą, po polsku lub angielsku. Sprzęt do nurkowania próbnego i kursów podstawowych zapewniam. Na kursie OWD w IDF możesz nurkować do 20 m, ale na Koparkach najgłębszy punkt ma ok. 18 m, więc wszystkie ćwiczenia robimy w przewidywalnym, dobrze znanym akwenie. Jeśli chcesz najpierw tylko spróbować, zacznij od nurkowania próbnego — kosztuje od 400 zł, a kwotę odliczam od kursu OWD.

Jak dojechać i od czego zacząć?

Z Katowic dojedziesz na Koparki w ok. 40 minut, z Krakowa autostradą A4 w ok. godzinę, a z Sosnowca, Mysłowic czy Chrzanowa jeszcze szybciej. Terminy ustalamy indywidualnie, także w weekendy. Całą ścieżkę szkoleń — od pierwszego nurkowania po kolejne kursy — opisuję w przewodniku po kursach nurkowania na Śląsku.

Chcesz zobaczyć, jak wygląda nurkowanie w kamieniołomie, i zrobić to na spokojnie? Napisz albo zadzwoń. Opowiesz mi, czego się obawiasz i czego oczekujesz, a ja zaproponuję termin i pierwszy krok.