Czy nurkowanie jest bezpieczne? Co naprawdę o tym decyduje

Czy nurkowanie jest bezpieczne? Tak — nurkowanie rekreacyjne jest bezpieczne, gdy nurkujesz po szkoleniu, w granicach swoich uprawnień, z partnerem, w sprawnym sprzęcie i według planu. Ryzyko nie znika do zera, tak jak przy jeździe na rowerze czy w góry, ale da się je bardzo dobrze kontrolować. W tym tekście wyjaśniam, co dokładnie o tym decyduje, jakie są główne zagrożenia i co robię, żeby na moich zajęciach były jak najmniejsze.

Co sprawia, że nurkowanie jest bezpieczne?

Bezpieczeństwo pod wodą nie bierze się z odwagi ani z drogiego sprzętu. Bierze się z kilku prostych rzeczy, które powtarza się przy każdym nurkowaniu, aż wejdą w nawyk:

• Szkolenie — uczysz się, jak działa ciśnienie, jak oddychać, jak kontrolować pływalność i co robić, gdy coś pójdzie nie tak. Szkolę według standardu IDF, opartego na normach ISO 24801.
• Zasady — nurkujesz w granicach swoich uprawnień, wynurzasz się powoli i nigdy nie wstrzymujesz oddechu z automatem w ustach.
• Partner — pod wodą nigdy nie jesteś sam/a. Partner ma zapasowe źródło powietrza i widzi to, czego Ty możesz nie zauważyć.
• Sprzęt — sprawny, dopasowany i sprawdzony przed wejściem do wody. Kontrolę sprzętu robimy razem przy każdym nurkowaniu.
• Planowanie — przed zejściem wiesz, jak głęboko, jak długo, którędy i kiedy wracacie.
• Zdrowie — nurkujesz wypoczęty/a, bez kataru, bez alkoholu w organizmie i z wiedzą o swoim zdrowiu.

Jakie są główne ryzyka w nurkowaniu?

Lepiej nazwać je spokojnie, niż udawać, że ich nie ma. Większość wynika z tego samego zjawiska — zmiany ciśnienia — i większości zapobiega się wiedzą i spokojnym tempem.

• Uraz ciśnieniowy uszu i zatok — gdy nie wyrównujesz ciśnienia albo schodzisz na siłę. Dlatego uczę, jak wyrównywać ciśnienie w uszach, zanim zejdziemy głębiej.
• Uraz płuc przy wynurzaniu — gdy ktoś wstrzymuje oddech i szybko idzie w górę. Zasada jest prosta: oddychasz cały czas i wynurzasz się powoli.
• Choroba dekompresyjna — związana z azotem rozpuszczonym w organizmie przy zbyt głębokim, zbyt długim nurkowaniu lub zbyt szybkim wynurzeniu. Jak wpływa na nią profil nurkowania, opisałem w tekście o ryzyku DCS z profilu nurkowego.
• Brak powietrza — zapobiega mu kontrola manometru i planowanie, a w razie czego pomaga zapasowe źródło powietrza partnera.
• Stres i panika — często najważniejszy czynnik. Pośpiech i presja potrafią z drobnej niewygody zrobić problem.

Pod wodą najbezpieczniej jest wtedy, gdy nikt się nie spieszy.

Jak ograniczam ryzyko na swoich zajęciach

Moja metoda jest zbudowana wokół jednej myśli: spokojna głowa to bezpieczny nurek. W praktyce wygląda to tak:

• Pracuję jeden na jeden albo z dwiema osobami. Mam Cię cały czas w zasięgu wzroku i ręki — nie pilnuję grupy.
• Zaczynamy płytko, z gruntem pod nogami. Oddychanie z automatu, wyrównywanie ciśnienia i oczyszczanie maski ćwiczysz tam, gdzie w każdej chwili możesz po prostu wstać.
• Głębiej schodzimy dopiero wtedy, gdy oddech jest spokojny. Na nurkowaniu próbnym zostajemy w zakresie 0–12 m, a i tak tylko tyle, ile zechcesz.
• Umawiamy znaki przed wejściem do wody. Twój sygnał „w górę” oznacza, że spokojnie wracamy — bez dyskusji i bez oceniania.
• Sprzęt do nurkowania próbnego i kursów podstawowych zapewniam i sprawdzam przed każdym nurkowaniem.
• Nurkujemy w znanym, przewidywalnym akwenie — na Koparkach w Jaworznie, gdzie obiekty stoją na znanych głębokościach.

Czy nurkowanie jest bezpieczne dla początkujących?

Tak, jeśli zaczynasz pod opieką instruktora i krok po kroku. Początkujący nie nurkuje głęboko ani samodzielnie — najpierw uczy się podstaw w płytkiej wodzie. Kurs OWD według standardu IDF to minimum 6 nurkowań, a uprawnienia pozwalają potem nurkować do 20 m. Każda kolejna głębokość i każde nowe środowisko to osobny etap szkolenia, a nie skok na głęboką wodę. Pełną ścieżkę od pierwszego oddechu do kolejnych kursów opisałem w przewodniku po kursach nurkowania na Śląsku.

Zdrowie a bezpieczeństwo pod wodą

Przed nurkowaniem wypełniasz krótkie oświadczenie zdrowotne. Przy niektórych schorzeniach potrzebna jest zgoda lekarza — o tym, kiedy warto się skonsultować, piszę w artykule o przeciwwskazaniach do nurkowania. Ostatecznie decyduje lekarz, najlepiej znający medycynę nurkową. Ode mnie jedna prośba: nie zatajaj niczego w oświadczeniu. To nie jest egzamin, tylko informacja, która pozwala mi dobrze zaplanować Twoje nurkowanie.

Co możesz zrobić sam/a, żeby nurkować bezpieczniej

• Nurkuj tylko w granicach swoich uprawnień i doświadczenia.
• Przekładaj nurkowanie, gdy masz katar, jesteś przeziębiony/a albo niewyspany/a.
• Mów, gdy coś Ci przeszkadza — pod wodą znakiem, na powierzchni słowami.
• Regularnie odświeżaj umiejętności, zwłaszcza po dłuższej przerwie.
• Gdy chcesz pójść dalej, rozważ kurs Rescue Diver — uczy rozpoznawać problemy, zanim urosną, i pomagać sobie oraz innym.

Masz pytania o bezpieczeństwo albo konkretną obawę, która nie daje Ci spokoju? Napisz albo zadzwoń. Porozmawiamy spokojnie, bez pośpiechu, a gdy będziesz gotowy/a, zaczniemy od płytkiej wody na Koparkach w Jaworznie.