CMAS, PADI, SSI, IDF — czym różnią się federacje nurkowe?

CMAS czy PADI? Krótka odpowiedź: to dwa różne systemy szkolenia nurków rekreacyjnych — CMAS opisuje stopnie gwiazdkami (w Polsce P1, P2, P3), a PADI, SSI i IDF nazwami kursów, takimi jak Open Water Diver. Główne federacje nurkowe szkolą do poziomów opisanych w normie ISO 24801, dlatego pierwszy stopień CMAS (P1) jest zwykle porównywany z kursem OWD. Szczegóły programu i zasady uznawania stopni różnią się jednak między federacjami. Szkolę w IDF, ale w tym tekście chcę po prostu uporządkować pojęcia.

Czym jest federacja nurkowa?

Federacja nurkowa to organizacja, która ustala standardy kursów, szkoli i nadzoruje instruktorów oraz wydaje certyfikaty. Instruktor prowadzi kurs według standardów swojej federacji i to ona rejestruje Twój stopień. Dlatego na karcie nurkowej widzisz logo federacji, a nie nazwę szkoły czy instruktora. Federacji jest sporo, a każda ma własne nazwy stopni, podręczniki i kolejność ćwiczeń — stąd całe zamieszanie. Dla Ciebie jako kursanta najważniejsze jest to, żeby Twój stopień był zarejestrowany, miał numer i dał się zweryfikować — wtedy każda baza nurkowa sprawdzi, jaki poziom osiągnąłeś/osiągnęłaś.

CMAS i system gwiazdkowy (P1, P2, P3)

CMAS to międzynarodowa federacja, której system stopni opiera się na gwiazdkach: nurek jednogwiazdkowy, dwugwiazdkowy, trzygwiazdkowy. W Polsce szkolenia w systemie CMAS prowadzi KDP (Komisja Działalności Podwodnej), a stopnie mają oznaczenia P1, P2 i P3. Ten system ma w Polsce długą tradycję i wielu nurków zaczynało właśnie od P1.

Kolejne gwiazdki oznaczają coraz większe doświadczenie i samodzielność. Szczegółowe wymagania — liczba nurkowań, głębokości, uprawnienia — zależą od aktualnych standardów KDP/CMAS, więc jeśli myślisz o tym systemie, najlepiej zapytaj o nie bezpośrednio instruktora, który w nim szkoli.

PADI, SSI i IDF — system kursów

PADI, SSI i IDF opisują stopnie nazwami kursów. Pierwszy pełny stopień to Open Water Diver (OWD), potem Advanced Open Water Diver (AOWD), Rescue Diver i dalej — aż do poziomów zawodowych, takich jak Divemaster. Obok stopni są specjalizacje: suchy skafander, nitrox, nurkowanie nocne i wiele innych.

Jedna konkretna różnica dotyczy pierwszego stopnia. Według standardu IDF kurs OWD to minimum 6 nurkowań (łącznie co najmniej 250 minut pod wodą) i uprawnienia do 20 m. W PADI i SSI ten sam stopień ma limit 18 m. Szerzej porównuję te dwie federacje w artykule IDF czy PADI, a sam kurs opisuję w tekście kurs OWD — czego się spodziewać.

ISO 24801 — wspólny punkt odniesienia

ISO 24801 to międzynarodowa norma, która opisuje minimalne wymagania dla szkolenia nurków rekreacyjnych na kolejnych poziomach: od nurka nadzorowanego, przez nurka samodzielnego, po przewodnika nurkowego. Mówi, co nurek na danym poziomie musi umieć i w jakich warunkach może nurkować. Federacje mają własne programy i nazwy, ale gdy szkolą zgodnie z tą normą, poziom końcowy jest opisany w podobny sposób.

Właśnie dlatego P1 CMAS jest zwykle porównywany z OWD — oba stopnie przygotowują do samodzielnego nurkowania z partnerem. Piszę „zwykle porównywany”, a nie „równy”, bo programy, liczba nurkowań i limity głębokości mogą się różnić. Norma wyznacza minimum, a nie identyczny kurs.

Nazwa stopnia mówi, gdzie jesteś na mapie. To, jak pewnie czujesz się pod wodą, zależy od tego, jak tam dotarłeś/dotarłaś.

P1 CMAS a OWD — czy można przejść z jednego systemu do drugiego?

Przeniesienie stopnia do innej federacji (tzw. crossover) jest możliwe w wielu przypadkach, ale zasady zależą od federacji, do której chcesz przejść. Jedna uzna Twój stopień po sprawdzeniu dokumentów, inna poprosi o dodatkowe nurkowania albo sprawdzenie umiejętności. Dlatego zanim cokolwiek zaplanujesz, zapytaj instruktora docelowej federacji:

• Czy uznajecie mój stopień i na jaki poziom go przeniesiecie?
• Jakich dokumentów potrzebujecie — karty, logbooka?
• Czy będę musiał/a zrobić dodatkowe nurkowania lub sprawdzenie umiejętności?
• Czy ma znaczenie, ile czasu minęło od mojego ostatniego nurkowania?

Ten ostatni punkt jest ważny niezależnie od federacji. Po dłuższej przerwie warto odświeżyć umiejętności — wtedy zadzwoń, ustalimy to indywidualnie. Logbook z zapisanymi nurkowaniami bardzo ułatwia każdą taką rozmowę; więcej w tekście o logbooku nurkowym.

Jaką federację nurkową wybrać na start?

Jeśli dopiero zaczynasz, federacja ma mniejsze znaczenie, niż się wydaje. Każda z głównych federacji da Ci uznawany stopień. Dużo bardziej na tym, czego się nauczysz, zaważy instruktor, liczba osób na zajęciach, czas spędzony w wodzie i akwen. Wybierz najpierw człowieka i warunki nauki, a potem sprawdź, w jakim systemie szkoli. Na wakacjach przed nurkowaniem i tak warto zapytać bazę, jakie certyfikaty honoruje — niezależnie od logo na karcie.

Ja szkolę w IDF, zawsze 1:1 albo 1:2, na Koparkach w Jaworznie. Certyfikat ma numer, jest weryfikowalny i bezterminowy. Cała ścieżka — od pierwszego zanurzenia po specjalizacje — jest w przewodniku kurs nurkowania na Śląsku. Jeśli chcesz najpierw sprawdzić, czy nurkowanie jest dla Ciebie, zacznij od nurkowania próbnego — kosztuje od 400 zł, a kwotę odliczam od kursu OWD.

Masz kartę P1, OWD z innej federacji albo po prostu mętlik w skrótach? Napisz albo zadzwoń. Opowiesz mi, co już masz za sobą, a ja spokojnie podpowiem, jaki krok ma sens dalej.