Jak nie zmarznąć podczas nurkowania — zimno pod wodą i na brzegu

Jak nie zmarznąć podczas nurkowania? Najważniejsze są trzy rzeczy: dobrze dopasowana pianka (albo suchy skafander w zimnej wodzie), ochrona głowy i dłoni oraz ciepło na brzegu — przed wejściem i zaraz po wyjściu z wody. Do tego nawodnienie, odpoczynek i plan nurkowania, który kończymy, zanim zrobi się zimno.

Woda zabiera ciepło z ciała dużo szybciej niż powietrze, dlatego pod wodą marzniemy nawet wtedy, gdy temperatura wydaje się przyjemna. Na Koparkach w Jaworznie woda ma w sezonie ok. 17°C, a zimą 4–6°C — w obu przypadkach warto wiedzieć, jak zadbać o komfort.

Dlaczego pod wodą robi się zimno?

Nawet w 17°C po kilkudziesięciu minutach bez ruchu możesz poczuć chłód. Pod wodą poruszamy się spokojnie, a powietrze z butli, którym oddychasz, jest suche i chłodne. Do tego dochodzą zmęczenie, głód, niewyspanie i stres — wszystko to sprawia, że organizm gorzej utrzymuje ciepło.

Pierwsze sygnały, że robi się za zimno, to drżenie, sztywniejące palce i spadek koncentracji. Na nurkowaniach, które prowadzę, umawiamy się na znak „zimno” jeszcze na brzegu. Gdy go pokażesz, spokojnie kończymy nurkowanie — bez dyskusji i bez oceniania.

Pianka do nurkowania — jak dobrać, żeby było ciepło

Pianka grzeje dlatego, że cienka warstwa wody pod neoprenem ogrzewa się od Twojego ciała i zostaje na miejscu. Jeśli pianka jest za luźna, ta woda co chwilę się wymienia — i marzniesz. Dlatego dopasowanie jest ważniejsze, niż się wydaje:

• Pianka ma przylegać do ciała, bez pustych przestrzeni pod pachami, w lędźwiach i przy kolanach — ale nie może utrudniać oddychania.
• Grubsza pianka daje więcej ciepła, ale ogranicza ruchy. Grubość dobieramy do temperatury wody i długości nurkowania.
• Szwy, zamek i mankiety powinny być szczelne — przez nieszczelności zimna woda wpływa do środka.
• Na nurkowanie próbne i kursy podstawowe zapewniam sprzęt z dobraną pianką, więc rozmiar sprawdzamy razem na miejscu.

Kaptur i rękawice — mała rzecz, duża różnica

Przez nieosłoniętą głowę ucieka dużo ciepła, a zimna woda na karku i w uszach szybko psuje komfort. Kaptur neoprenowy to jeden z najprostszych sposobów, żeby było cieplej. Rękawice chronią dłonie przed wychłodzeniem i otarciami — a ciepłe palce lepiej radzą sobie z inflatorem, klamrami i sygnałami.

Przy chłodniejszej wodzie warto pomyśleć też o butach neoprenowych pod płetwy. Stopy marzną szybko, a zimne stopy potrafią zepsuć całe nurkowanie.

Pamiętaj też o tym, że każde ocieplenie zmienia pływalność. Grubsza pianka, kaptur czy dodatkowa warstwa neoprenu sprawiają, że potrzebujesz innego obciążenia. Dlatego zmian w sprzęcie nie robimy w ostatniej chwili, tylko spokojnie, na początku nurkowania, w płytkiej wodzie — tak, żeby było ciepło, ale bez utraty kontroli nad pływalnością.

Przed nurkowaniem: jak zadbać o ciepło na brzegu

• Przyjedź wypoczęty/a i najedzony/a — lekki posiłek kilka godzin wcześniej daje organizmowi „paliwo” do grzania.
• Pij wodę. Odwodnienie sprzyja wychłodzeniu, a w piance łatwo nie zauważyć, że chce się pić.
• Nie wchodź do wody już zmarznięty/a. W chłodne dni do ostatniej chwili zostań w ciepłym ubraniu.
• Latem odwrotnie — nie przegrzewaj się w piance na słońcu. Ubieraj się w nią tuż przed wejściem do wody.
• Odpuść alkohol przed nurkowaniem i dzień wcześniej. Daje złudne uczucie ciepła i utrudnia nawodnienie.

Po nurkowaniu: najczęściej marznie się na brzegu

Wyjście z wody to moment, w którym wiele osób marznie najbardziej — mokre ciało, wiatr i powolne rozbieranie się ze sprzętu. Kilka prostych nawyków:

• Jak najszybciej zdejmij mokrą piankę, wytrzyj się i przebierz w suche ubranie.
• Załóż czapkę i ciepłe skarpety — głowa i stopy oddają dużo ciepła.
• Wypij coś ciepłego z termosu.
• Przy kilku nurkowaniach w ciągu dnia rób przerwy, w których naprawdę się ogrzejesz — nie wchodź do wody ponownie, jeśli wciąż drżysz.

Listę rzeczy, które warto mieć w torbie, znajdziesz w artykule co zabrać na nurkowanie.

Kończymy nurkowanie, zanim zrobi się zimno — a nie wtedy, gdy już jest.

Kiedy pianka nie wystarczy? Suchy skafander i nurkowanie zimą

Przy 4–6°C pianka daje bardzo krótki komfort termiczny. Wtedy standardem jest suchy skafander: woda nie dostaje się do środka, a pod spodem masz ocieplenie dobrane do temperatury. Suchy skafander przydaje się też jesienią i wiosną albo po prostu wtedy, gdy łatwo marzniesz. Wymaga jednak przeszkolenia — inaczej kontroluje się w nim pływalność. Więcej w artykule kurs suchy skafander.

Jeśli myślisz o nurkowaniu przez cały rok, przeczytaj poradnik nurkowanie zimą — opisuję w nim ocieplenie, automat do zimnej wody i zasady bezpieczeństwa.

Łatwo marzniesz i boisz się, że zimno zepsuje Ci pierwsze nurkowanie? Napisz albo zadzwoń. Dobierzemy sprzęt i porę roku tak, żeby było komfortowo — zacząć możesz od nurkowania próbnego w sezonie, gdy woda ma ok. 17°C. Pełną ścieżkę szkoleń opisuję w przewodniku kurs nurkowania na Śląsku.