Nurkowanie, snurkowanie i freediving — czym się różnią i co wybrać?

Czym różni się nurkowanie od snurkowania i freedivingu? Krótka odpowiedź: przy nurkowaniu (z butlą) oddychasz pod wodą powietrzem z butli przez automat i możesz spokojnie przebywać pod powierzchnią dłużej; przy snurkowaniu pływasz po powierzchni z maską i fajką, oddychając normalnie powietrzem z zewnątrz; freediving to nurkowanie na wstrzymanym oddechu. Jeśli chcesz zobaczyć podwodny świat z bliska i bez pośpiechu, wybierz nurkowanie z butlą. Snurkowanie sprawdzi się na luźne oglądanie z powierzchni, a freediving — gdy pociąga Cię praca z oddechem i własnym ciałem.

Nurkowanie, snurkowanie, freediving — definicje

• Nurkowanie (z butlą, ang. scuba diving) — schodzisz pod wodę z butlą, automatem oddechowym, jacketem (kamizelką wypornościową) i balastem. Oddychasz pod wodą normalnie, spokojnie, przez cały czas nurkowania.
• Snurkowanie (snorkeling) — pływasz po powierzchni w masce, z fajką i w płetwach. Twarz jest w wodzie, a fajka pozwala oddychać bez podnoszenia głowy.
• Freediving (nurkowanie na wstrzymanym oddechu, bezdechowe) — schodzisz pod wodę na jednym wdechu i wracasz na powierzchnię, zanim zabraknie Ci powietrza.

Nazwy bywają mylone, bo wszystkie trzy używają maski i płetw. Różnica jest jednak zasadnicza: skąd bierzesz powietrze i jak długo możesz zostać pod wodą.

W praktyce granice bywają płynne. Osoba, która snurkuje, czasem zanurkuje na chwilę na wstrzymanym oddechu, żeby przyjrzeć się czemuś z bliska — to już krok w stronę freedivingu. Z kolei nurek z butlą przed wejściem do wody często płynie kawałek po powierzchni, oddychając przez fajkę. Mimo to każda z tych aktywności ma własną logikę, własny sprzęt i własne zasady bezpieczeństwa, więc warto je rozróżniać, zanim wybierzesz, od czego zacząć.

Nurkowanie a snurkowanie — najważniejsze różnice

• Sprzęt — nurkowanie: butla, automat, jacket, balast, pianka lub suchy skafander, komputer nurkowy. Snurkowanie: maska, fajka, płetwy, czasem pianka lub kamizelka.
• Oddech — nurkowanie: oddychasz pod wodą z butli. Snurkowanie: oddychasz przez fajkę na powierzchni.
• Gdzie jesteś — nurkowanie: pod wodą, na różnych głębokościach, np. przy wraku. Snurkowanie: głównie na powierzchni, patrzysz z góry.
• Szkolenie — nurkowanie: żeby nurkować samodzielnie z partnerem, potrzebujesz kursu i certyfikatu (np. OWD), a na spróbowanie wystarczy nurkowanie próbne z instruktorem. Snurkowanie: zwykle wystarczy krótkie wyjaśnienie i rozsądek.
• Próg wejścia — snurkowanie jest najprostsze. Nurkowanie wymaga nauki, ale pozwala zostać pod wodą dużo dłużej i naprawdę zbliżyć się do tego, co tam jest.

Czym różni się nurkowanie od freedivingu?

• Oddech — nurkowanie: oddychasz przez cały czas pod wodą. Freediving: jeden wdech na jedno zanurzenie.
• Rytm — nurkowanie: spokojne, długie przebywanie pod wodą, zwiedzanie, obserwacja. Freediving: krótkie zanurzenia przeplatane odpoczynkiem na powierzchni.
• Sprzęt — nurkowanie: pełen zestaw z butlą. Freediving: dużo mniej sprzętu — maska, płetwy (często długie), pianka, balast.
• Trening — nurkowanie: nauka obsługi sprzętu, pływalności, procedur i planowania. Freediving: duży nacisk na technikę oddechu, rozluźnienie i pracę z ciałem.
• Szkolenie — obie dziedziny mają własne kursy i certyfikaty, prowadzone przez instruktorów danej specjalności.

Nie ma lepszego czy gorszego sposobu bycia pod wodą. Jest ten, który daje Ci spokój i radość.

Ryzyko — ogólnie, bez straszenia

Każda aktywność w wodzie wymaga rozsądku, a każda ma trochę inne zagrożenia. Przy snurkowaniu chodzi głównie o zmęczenie, wychłodzenie, prądy i słońce. Przy freedivingu ważne jest, żeby nigdy nie nurkować na wstrzymanym oddechu w pojedynkę i uczyć się pod okiem instruktora freedivingu. Przy nurkowaniu z butlą kluczowe są: spokojne wynurzanie, oddychanie bez wstrzymywania oddechu, wyrównywanie ciśnienia i trzymanie się limitów głębokości i czasu — właśnie tego uczysz się na kursie.

Niezależnie od wyboru, jeśli masz choroby przewlekłe lub wątpliwości zdrowotne, decyzję podejmuje lekarz — najlepiej znający medycynę nurkową. Więcej o bezpieczeństwie nurkowania z butlą przeczytasz w tekście czy nurkowanie jest bezpieczne.

Co wybrać na początek?

• Snurkowanie — jeśli chcesz po prostu popatrzeć na rafę z powierzchni na wakacjach, bez szkolenia i bez dużego sprzętu.
• Freediving — jeśli pociąga Cię cisza jednego oddechu, praca z ciałem i oddechem. Szukaj wtedy instruktora freedivingu.
• Nurkowanie z butlą — jeśli chcesz spokojnie zostać pod wodą dłużej, zwiedzać wraki, obserwować detale i nie myśleć o tym, kiedy skończy się oddech.

Ja jestem instruktorem nurkowania z butlą (IDF) i to w tej dziedzinie prowadzę zajęcia — snurkowania ani freedivingu nie uczę. Jeśli myślisz o nurkowaniu, nie musisz od razu zapisywać się na kurs. Najprościej sprawdzić, jak się czujesz, oddychając pod wodą, na nurkowaniu próbnym w Jaworznie: ok. 2 godziny, płytko (0–12 m), jeden na jeden, sprzęt zapewniam, od 400 zł — kwotę odliczam od kursu OWD. Nie musisz też być świetnym pływakiem; więcej w tekście czy trzeba umieć pływać, żeby nurkować.

Jeśli spodoba Ci się, kolejnym krokiem jest kurs OWD — o całej ścieżce piszę w przewodniku kurs nurkowania na Śląsku. A gdy pojawią się pytania, napisz albo zadzwoń. Odpowiem spokojnie i bez pośpiechu, a gdy będziesz gotowy/a, umówimy pierwsze zanurzenie na Koparkach w Jaworznie.